Parma: Histori e Shkëlqyer dhe Rënia Dramaturgjike në Botën e Futbollit
Më 12 maj 1999, në stadiumin Luschniki të Moskës, faqet e historisë së futbollit u shkruan me një ngjarje të jashtëzakonshme. Para 61,000 spektatorëve, skuadra e Parmas arriti një fitore të thellë 3-0 ndaj Marsejës në finalen e UEFA Kupës, një përballje që e ilustronte qartë dominimin e italianëve në fushën e lojës. Ky rezultat nuk habitte askënd; Parmas, e cila deri atëherë kishte qenë një klub i njohur por jo domethënës, kishte arritur të konsigliohej si një nga „shtatë motrat“ e Serie A.
Me fanellat e saj të veçanta me ngjyra kaltërosh dhe të verdha, një ekip me yje dhe një stil loje inspirues, Parma njihej në të gjithë botën. Sukcesi i klubit ishte një reflektim i drejtëpërdrejtë i rritjes së brandit Parmalat, prodhuesi lokal i qumështit që kishte arritur të shndërrohej në një emër global. Falë mbështetjes pasionante të themeluesit të kompanisë, Calisto Tanzi, Parma kishte ngjitur shkallët nga Serie B, duke u bërë një nga klubet më të suksesshme në Europë në një periudhë të shkurtër kohore.
Kur Tanzi e mori drejtimin e klubit të tij të dashur në vitin 1990, ai kishte dy qëllime në mendje: ta vendoste Parmën në elitën e futbollit ndërkombëtar dhe të forconte reputacionin e tij si një biznesmen të zgjuar. Në Moskë, të dyja aspiratat dukeshin se ishin realizuar. Megjithatë, tifozët e entuziazmuar të Parmas kishin çdo arsye për të besuar se më e mira ende do të vinte.
Në fushën e blertë, skuadra e Parmas mbështetej në një mbrojtje solide me Gigi Buffon, Fabio Cannavaro dhe Lilian Thuram, ndërsa Juan Sebastian Veron drejtonte lojën nga mesi, me Hernan Crespo dhe Enrico Chiesa që shkaktonin telashe te mbrojtësit kundërshtarë. Alberto Malesani, njëri nga trajnerët më të avancuar të futbollit, kishte ndihmuar në zhvillimin e një stili loje mahnitës. Një nga momentet më të bukura të ndeshjes ishte goli i tretë, kur Crespo la një pasim të mençur nga Veron, duke i dhënë mundësinë Chiesas të shënonte një gol të mrekullueshëm në këndin e sipërm të portës.
“Ka qenë një gol fantastik, një nga ato që mund të shikosh pafund,” – kishte thënë Malesani në një intervistë për Gazzetta di Parma. „Goli përmbledh esencën e futbollit, sepse në këtë finale ishin të pranishme të gjitha elementet që një skuadër duhet të ketë për të fituar një kompeticion ndërkombëtar.“
Megjithatë, pas këtij suksesi, Parma përjetoi një rënie dramatike. Në 16 vitet pas asaj nate të paharrueshme në Moskë, klubi u shpall dy herë në gjendje falimentimi. Historia e Parmas, nga ngjitjet e saj triumfuese deri te rënia e dhimbshme, është një tregim i fortë që tregon se si sporti mund të jetë një pasqyrë e jetës, me gëzimet dhe vuajtjet e tij. Ne do të ndjekim më tej këtë histori të pabesueshme të rritjes, rënies dhe përpjekjeve për rikthim të skuadrës së Parmas.
